Netcongestie: waarom het stroomnet vol zit | Kennisbank

De kern

Het elektriciteitsnet is ontworpen voor eenrichtingsverkeer (centrale → gebruiker)

en veel kleinere vermogens. Elektrificatie (warmtepomp, EV, zon) laat vraag én invoeding exploderen; verzwaren duurt jaren (vergunningen, personeel, materiaal).

Gevolgen die lezers merken: wachtlijsten voor (zwaardere) aansluitingen in

steeds meer gebieden, omvormers die op zonnige middagen afschakelen (curtailment, overspanning), en druk op de avondpiek in de winter.

Belangrijke nuance voor warmtepomp-artikelen: **~80% van de woningen kan een

warmtepomp aan op de bestaande aansluiting** (mits goed gekozen en ingeregeld); netcongestie is zelden een reden om er vanaf te zien.

De avondpiek

Kritieke uren: 16:00-21:00 op koude winterdagen. Daar knelt het eerst.
Oplossing 1: netverzwaring (loopt, maar traag). Oplossing 2: flexibiliteit,

verbruik verschuiven. Daar zit het nieuws: het flex-programma van netbeheerders (vergoeding voor slim aangestuurde laadpalen, batterijen, hybride warmtepompen; 50.000-70.000 huishoudens, 255 MW, uitvraag 1 juli 2026, operationeel nov 2026).

Begrippen (voor consistente uitleg)

Term	Betekenis in gewone taal
Netcongestie	file op het stroomnet: meer vraag/aanbod dan de kabels aankunnen
Curtailment	opwek (zonnepanelen) wordt tijdelijk afgeknepen of schakelt zelf af
Congestiemanagement	grootverbruikers betalen/krijgen betaald om te schuiven
Capaciteitstarief	nettarief op basis van (piek)vermogen i.p.v. alleen kWh; discussie loopt, invoering consumenten niet vóór 2028 verwachten
Tijdsafhankelijk transporttarief	nettarief dat meebeweegt met het tijdstip van verbruik i.p.v. een vast jaarbedrag; piekmomenten duurder, rustige momenten goedkoper
Slim laden / flex	automatisch verschuiven naar rustige (goedkope) uren

Tijdsafhankelijke transporttarieven: stand van zaken

De ACM stelde op 13 mei 2026 een codewijzigingsvoorstel voor: twee derde van het

nettarief voor kleinverbruikers wordt volume- en tijdsafhankelijk, een derde blijft capaciteitsafhankelijk (zoals nu). De ACM verwacht eind 2026 hierover een besluit.

Het ministerie van EZK startte op 6 juli 2026 een internetconsultatie over de

Energieregeling en de Regeling Gegevensuitwisseling Energiewet die nodig zijn om dit tarief technisch mogelijk te maken; reageren kan tot 1 september 2026.

Tariefstructuur uit de consultatie: maximaal vier tariefniveaus over **vijf

tijdsblokken per dag**, met apart onderscheid tussen een zomer- en winterperiode. De exacte tarieven zelf stelt de ACM pas vast na goedkeuring van het codewijzigingsvoorstel.

Kritiek/zorgpunt (Kamervragen): huishoudens met een (hybride) warmtepomp of laadpaal

verbruiken bovengemiddeld veel stroom, vaak juist tijdens piekmomenten (avond, winter), en kunnen dus harder geraakt worden. Kabinetsargument: het stimuleert juist verschuiven van verbruik, wat de nettarieven voor iedereen op termijn minder hard laat stijgen.

Tijdlijn: pas na afronding van zowel het ACM-traject als de implementatie bij

netbeheerders kan het nieuwe tarievenstelsel ten vroegste in 2029 ingaan. Voor 2026 en 2027 verandert er niets aan de rekening.

Wat kan de lezer ermee?

Laadpaal met load balancing kiezen: geen verzwaring nodig, geen wachttijd.
EV en boiler standaard buiten de avondpiek laten laden (scheelt óók geld op dynamisch).
Bij curtailment-klachten: eerst spanningsprobleem laten meten, soms lost een

andere fase-verdeling of kabel het op.

Meedoen aan flex-programma's zodra de vergoedingen bekend zijn (nieuws volgen).

Contenthaken

E6 (dossier netcongestie), E13 (flex-vergoedingen), E14 (capaciteitstarief),

L9 (load balancing), Z13 (omvormer schakelt af), W-artikelen met de 80%-nuance.

Nieuwsbron: kwartaalrapportages netbeheerders, capaciteitskaart (via Netbeheer NL).