Thuisbatterijen balanceren voor het eerst het stroomnet

Balans Energie is de eerste partij in Nederland die door netbeheerder TenneT is gekwalificeerd om uitsluitend met thuisbatterijen het stroomnet automatisch te balanceren. Het bedrijf bundelt honderden thuisbatterijen in huishoudens tot één virtuele eenheid die binnen dertig seconden reageert op schommelingen in het elektriciteitsnet. Een doorbraak: tot nu toe was deze vorm van frequentieregulering voorbehouden aan grote industriële installaties en gascentrales.

Frequentiebalancering: wat is aFRR?

Het elektriciteitsnet moet op elk moment in balans zijn: het aanbod van stroom moet exact gelijk zijn aan de vraag. Wanneer die balans verstoord raakt – door een plotselinge piek in verbruik of een dip in wind- of zonne-energie – schakelt TenneT zogeheten automatic Frequency Restoration Reserve (aFRR) in. Regelbare eenheden laden dan bij of ontladen om de frequentie van 50 Hz stabiel te houden.

Dit is iets anders dan de capaciteitsmarkt waarover het kabinet eerder besloot. Die gaat over het garanderen van voldoende opwekcapaciteit op langere termijn, met de eerste veiling in 2028. Bij aFRR draait alles om het in realtime bijsturen van het net, seconde voor seconde. Beide mechanismen kunnen thuisbatterijen een rol geven, maar aFRR is het eerste dat nu daadwerkelijk live is met uitsluitend thuisbatterijen.

Hoe werkt het in de praktijk?

Balans Energie bundelt individuele thuisbatterijen tot één aanstuurbare pool. Wanneer TenneT regelvermogen aanvraagt, laden of ontladen de aangesloten batterijen automatisch. Het platform analyseert daarvoor het volledige energieprofiel van elk huishouden: batterijniveau, eigen verbruik én de productie van zonnepanelen. Zo kan het systeem beslissen of het stroom uit het net afneemt of lokaal opgewekte zonne-energie direct inzet.

Een belangrijke voorwaarde is snelheid: de gezamenlijke batterijpool moet binnen maximaal dertig seconden reageren op het activatiesignaal van TenneT en nauwkeurig het gevraagde vermogen leveren. Dat vereist slimme software die de staat van honderden batterijen tegelijkertijd monitort en aanstuurt.

De cijfers

Balans Energie start met een regelbaar vermogen van 6 megawatt en een gezamenlijke opslagcapaciteit van 25 megawattuur. Binnen twee maanden moet dat groeien naar 10 MW en 45 MWh. Eind 2026 mikt het bedrijf op een veelvoud daarvan.

“Honderden huishoudens vervullen samen een rol die tot nu toe vooral bij grote installaties lag”, zegt Don Molenaar, directeur en medeoprichter van Balans Energie. Deelnemende huishoudens ontvangen een vergoeding voor hun bijdrage aan de netbalancering.

Wat betekent dit voor batterijbezitters?

Voor eigenaren van een thuisbatterij opent dit een extra verdienmodel naast het besparen op eigen energiekosten. Je batterij kan op momenten dat je hem zelf niet nodig hebt, automatisch bijspringen om het stroomnet stabiel te houden. De vergoeding die je daarvoor ontvangt, kan de terugverdientijd van je batterij verkorten.

Of jouw thuisbatterij geschikt is voor netdiensten, hangt af van de capaciteit, de omvormer en de communicatieprotocollen die het systeem ondersteunt. Niet elke batterij komt in aanmerking. Het loont om bij aanschaf te letten op compatibiliteit met slim aansturen. In de batterijvergelijking kun je modellen naast elkaar leggen.

De ontwikkeling past in een breder patroon. In meerdere wijken lopen proeven waarbij thuisbatterijen lokale netcongestie verlichten. Met de aFRR-kwalificatie van Balans Energie komt daar nu een concrete, landelijke toepassing bij.

Bron: Solar Magazine, 25 juni 2026.